Subuh Kungsi Ngaleungit

Ngadadak sagalana jadi pararenting. Déhémna, jegroh batukna, sora iteuk batur lengkahna nu neueul kana taneuh; badéna téh ngaléngkahna lalaunan, mapay tétécéan pipir pangkéng kuring, laju ngoléséd mudun muru masigit leutik landeuheun imah kuring. Beuki dipikiran bet karasa beuki penting. Hémeng.

            Sagala rupa nu patali jeung manéhna ngadadak jadi teu basajan. Kuring ngarasa leungiteun. Anéh, teu kapikir sacongo buuk gé tadina mah kudu boga rasa jiga kieu.  Manéhna téh lain sasaha kuring, teu  dulur teu baraya. Ukur tatangga biasa. Sarua jeung tatangga-tatangga nu séjénna, manéhna téh ngan ukur salasahiji tina mangréwu perkara nu sok miluan susulutuk kana sababaraha perkara penting dina hirup kuring.

            Kuring ngalangeu dina biwir jandéla. Ririh angin nu ngahiliwir karasa jadi seukeut, nyisiran kulit. Lila panon kuring neteup pucuk masigit anu atra katingali ti imah kuring. Teuteupna bet ngolébat deui dina sawangan. Teuteup nu liuh. Ah, naha kakara sadar ayeuna yén matana téh liuh. Kawas langit kasorénakeun nu lumayung. Sakapeung mah ketang  teuteup liuhna téh sok  kawas linduk peuting. Samar, pinuh ku misteri; Hieum, sieum. Éndah nu pikasieuneun. Teuteup linduk peuting téh sok karasa ngagalaksak awak kuring, lamun pareng tuturubun solat subuh ka masigit dina waktu manéhna maké sendal. Rék balik.  

Sabenerna mah, sok ngarasa ditaranjangan sabeuleugeunjeur awak ari teuteup nu kitu geus mimiti eunteup ka kuring téh. Tapi tara ieuh dipikiran tadina mah, ceuk kuring gé manéhna téh lain perkara nu penting dina kahirupan kuring. Jadi teu asup kana daptar perkara pikiraneun kuring.

            Sok sanajan remen panggih, kuring jarang ngobrol deukeut jeung manéhna téh. Ukur kitu wé ngobrol gé, paling nanyakeun ‘rék kamana’ atawa ‘tos timana’. Basa-basi anu ngan ukur pikeun nyumponan sarat jadi jalema nu hadé gogog hadé tagog. Patalékan anu sabenerna mah kuring gé geus apal pisan kana jawabanana; lamun maké baju koko bodas anu pulasna beuki dieu beuki coklat, tangtuna manéhna téh rék indit ka masigit landeuheun imah kuring. Atuh lamun manéhna maké baju rebig tuluy dina cangkéngna nyoyorén carangka bedog, geus moal salah deui manéhna téh rék indit ka leuweung.

            Sababaraha kali kuring ngusap beungeut. Dina biwir teu eureun kunyam-kunyem ngucap istighfar. Haté bet ngadadak jadi teu tingtrim. Marudah. Tadi hudang kabeurangan. Pamajikan gé saruana deuih. Kakaraeun solat subuh nepi ka beurang kitu. Subrang tadi mah, alias subuh beurang. Poé ieu teu cara sasarina. Subuh asa leungit. Kuring teu ngadéngé sora léngkahna nu ngawirahma.

Sasarina mah dina wanci janari leutik, manéhna téh sok geus tanginas indit ka masigit.  Teu lila ti harita, nalika pulas beureum hurung ngempur hibar ti belah wétan  sora peuyeuhna sok laju ngalanglaeung meupeuskeun kasimpé. Sora kolotna nu peura sok bangun nu ngageuri.

Biasana, saenggeus manehna adan, kuring sok laju ngagugusur suku ka masigit bari ngagigisik panon nu rapet kénéh. Beungeutna nu karényod  teu weléh mapag kuring ku imutna nu béar marahmay. Remen kuring gé datang ka masigit téh dina waktu manéhna geus rék balik. Ngantepkeun manehna cangkeul haté ngadadago nu rék berjamaah, bari tungtungna mah sok kalahka solat munfarid manéhna téh.

Poé ieu, teuing pédah naon atuh, da kuring téh ujug-ujug teu garenah haté. Estuning ku tagiwur. Ngarasa salah. Sabada solat Subuh nu dilakonan bareng jeung srangéngé nu mencrong galak, kuring ngahuleng sajongjongan mikiran sagalana; mikiran solat nu kabeurangan, mikiran subuh nu karasa leungit. Najan kuring kasebutna lain ahli ibadah gé, tapi da asa tara tinggaleun ari solat mah. Teuing, pédah geus tuman tileuleutik meureun.

Paneuteup masih anteng dialungkeun ka pucuk masigit nu atra katingali ti jandéla pangkéng. Bet jorojoy, ngarasa hayang maluruh kajadian nu béda ti sasarina. Antukna, kuring ngoléséd muru masigit landeuheun imah kuring. Masigit suwung. Heneg. Aya rasa samodel sieun nu mimiti sumeleket kana sela-sela haté. 

Leumpang rada digancangan muru ka imahna. Imah leutikna kosong molongpong. Satengah lumpat, kuring maluruh jalan nu biasa kaliwatan ku manéhna. Bep, kuring ngarandeg sajongjongan. Dina haté campuh patutunggulan. Di palebah jalan satapak, pernahna dina tétécéan pipir imah kuring: kasampak, lalaki nu maké baju koko bodas semu coklat  téh ngajoprak. Tiis jeung pias.

***

Rupa-rupa kembang nu masih kénéh salalaleger, patawuran dina luhureun  gundukan taneuh nu beureum. Pamakaman téh geus pada ninggalkeun tatadi gé, tapi kuring mah masih can hayang ingkah. Kuring bener-bener ngarasa leungiteun.

 Lalaki nu sok disebut Abah ku urang lembur téh baheula kungsi deukeut sabenerna mah jeung kuring, ogé jeung babaturan kuring. Basa keur leutik, kira-kira keur sakola SD ungal bada Asar kuring jeung babaturan sok dialajar alif ba ta tsa ka manéhna. Pelajaran anu kiwari mah dipopohokeun. Sarua jeung babaturan kuring nu séjénna, tungtungna mah kuring gé eureun diajar ngaji ka Abah téh, alesanna mah pédah waktuna béntrok jeung waktu diajar cas-cis-ces basa Inggris. Percis pisan jeung alesan babaturan kuring nu séjénna, anu ripuh ku lés nari, lés musik, lés komputer jeung mangrupa-rupa lés lianna iwal ti lés ngaji.

Antukna mah nepi ka geletuk maotna, geus eweuh pisan nu daék diajar ngaji ka Abah téh. Boh budak kuring boh barudak babaturan kuring kabéh gé sarua, raripuh ku mangrupa-rupa lés –iwal ti lés ngaji. Geus euweuh nu raresepeun diajar ka Abah. Bet anakna sorangan gé teu resepeun diajar nu kitu mah tuda. Ahmad, anak lalaki Abah hiji-hijina, babaturan kuring baheula anu pangbangorna, kabur ti pondok pasantrén tempat Abah mondok baheula. Mun teu salah mah, Si Ahmad téh ukur kuat saminggu saré di tempat éta.

Tadi, basa ngalayad ka imah Abah, kuring gé panggih jeung Ahmad téh. Kakara deui sabenerna mah panggih téh, kawantu geus nganjrek di lembur pamajikanana tuda ayeuna mah. Kadieu téh paling ukur lebaran, éta gé kadang-kadang meureun. Tadi mah Si Ahmad téh katingalina mah bangun nu kanyenyerian pisan, paromanna alum, dina matana ngeyembeng cipanon. Jigana, lamun lain lalaki mah manéhna téh geus ceurik ngahinghing.

Sajongjongan panon kuring neuteup kuburan Abah. Satuluyna, sagala nu patali jeung Abah beuki kerep kokolébatan dina pipikiran. Tina juru panon mimiti karasa aya nu merebey. Baku, kaduhung mah datangna téh sok panderi.

***

Bareng jeung meletékna panon poé, sora adan kuring ngalanglaeung. Teu kanyahoan datangna, Ahmad ujug-ujug geus ngabadega gigireun kuring.

“Sora téh teu goréng-goréng teuing gening Wan!” pokna saenggeus kuring bérés adan bari ngabelenyéh seuri.

Ku kuring diwalon ku seuri ogé.

Saenggeus lila pahereng-hereng. Tungtungna mah kuring ngéléhan jadi imam solat. Ahmad jadi makmum hiji-hijina.

“Hayu Mad, nyimpang heula atuh ka imah!” pok kuring saenggeus solat.

“Keun lah isuk deui, kalem wé da ayeuna mah geus jadi urang dieu ieuh!”

“Baruk, moal ka Garut deui kitu?”

“Moal ah Wan, rék nuluykeun kahayang Abah didieu!”

Kukuring diwalon ku unggeuk bari imut.

Tisaprak harita, unggal Subuh kuring jeung Ahmad sok nurutan lalampahan Abah. Euweuh nu béda saeutik gé jeung kabiasaan Abah, kaasup solat berjamaah duaan.

Di masigit hiji-hijina nu aya di lembur kuring, Ahmad jeung kuring muka pangajian pikeun barudak nu rék dialajar ngaji. Tayohna mah, naon anu karandapan ku Abah baheula téh teu jauh bédana jeung nu kaalaman ku kuring jeung Ahmad ayeuna. Ukur barudak kuring jeung barudak Ahmad anu daék dialajar ngaji téh. Barudak babaturan kuring nu séjénna mah keur saribuk lés musik, lés bahasa Inggris, lés komputer jeung mangrupa-rupa lés lianna iwal ti lés ngaji. Leuh Gusti! Sababaraha kali kuring ngucap Istighfar. Cenah mah istighfar téh bisa ngalebur dosa. Kitu ceuk Abah basa jaman keur ngaji baheula, kuring inget kénéh.

                                                Wado, Agustus 2012