Isukan Teh Ulang Taun

            Panonna anteng neuteup sajumlahing angka dina kalender. Satuluyna mangsi beureum ngabuleudan hiji angka. 20 Fébruari 2014. “Emh, waktu téh aya ku nyérélék teuing atuh!” gerentesna. Angka 20 dina bulan Fébruari lila diteuteup. Lila mencrong angka 20, kayakinana beuki karasa ngariut. Angka 20 minuhan uteukna, karasa mapas harepan nu teu weléh dipiara dina jeroning dadana. “Duh, Alloooh!” haténa jumerit. Aya nu ngeclak kana sajumlahing angka dina kalender. Nu ngeclak beuki juuh maseuhan sakabéh angka nu karasa pisan téréh baganti keur manéhna.

            Isukan téh poé ulang taun manéhna. Sasarina mah sok bérag ari ulang taun téh; sok atoh loba nu ngawilujengkeun, narima kado ti kolot jeung babaturan deukeut,

            Ngan beuki dieu poé ulang taun téh bet jadi manglaksa kamelang pikeun dirina. Kiwari, ulang taun nu sok ngabubungah manéhna téh kalah ngarerejét waruga reujeung batinna. Saban ulang taun nu diliwatan ku manéhna beuki nambahan kahariwang jeung karingrang pikeun jalma-jalma di sabudeureunana. Indung bapana, adina, dulur-dulurna, tatanggana kabéh pada nganaha-naha.

            Unggal aya nu panganténan, patalékanana ragem sararua. “Ari Nining bade iraha atuh? tong dilamikeun deui atuh Ning ari tos aya mah!”

Sok ukur diwaro ku imut. Na dadana wéh sok karasa aya mangratus-ratus jarum nu nyorokcok nyarocogan. Peureus nataku. Omongan-omongan ti kénca-katuhu geus teu kaitung. Kekecapan-kekecapanana ngajirim hinis nu nyebitan sasemplék haténa.

“Si Nining mah atuda pipilih pisan ka lalaki téh, teu nyadar ka diri. Padahal, mun ceuk urang mah kamari basa Si Wawan ngajak kawin téh tarima wé ulah sok loba paningkah itu ieu keur nampikan deui. Keun wé meunangkeun duda gé, da meujeuhna atuh keur awéwé umur Si Nining mah!” ceuk Wa Enong ka indungna basa manéhna nampik lamaran Si Wawan.

“Ah, ari nu jadi kolot mah ukur bisa ngadu’akeun Ceu, rék kitu rék kieu gé. Kaputusan mah aya di Si Nining, nu rék ngajalanana!” walon indungna.

Lain teu hayang manéhna kawin téh. Lain maksud pulah-pilih lalaki deuih, basa sok sering nampikan lalaki nu boga niat ngaleuleuheungkeun téh. Sadar pisan manéhna gé yén dirina téh geus eweuh pikaresepeunana keur lalaki, tapi ari keur batur hirup mah manéhna ogé hayang jeung lalaki nu bener. Keun teu rupa, keun teu harta nu penting mah soléh. Bisa tanggung jawab ka dunya ahératna. Keur manéhna, teu masalah Si Wawan duda, atawa tina segi fisik henteu kasép jeung geus umuran. Nu teu bisa katarima ku manéhna, Si Wawan téh lain lalaki bener. Geus lain béja deui, Si Wawan téh tukang gunta-genti pamajikan. Lalaki cunihin. Sok sanajan manéhna ayeuna geus dibebereg kudu kawin gé lain hartina manéhna narima sangeunahna lalaki, kitu ceuk pamikirna. Pamikiran nu sakapeung teu katarima ku jalma-jalma nu di sabudeureunana. Ngan indungna meureun nu tara pati otél kana pamikirana téh, teu weléh ngahargaan rék kitu, rék kieu gé. Kituna mah meureun, ngaragap hate budakna nu jadi indung mah.

Ceu Mimin, tukang warung gigireun imah manéhna, geus béda deui béja kekecapan nu kadéngéna téh. Pajarkeun téh: “Nya pantes wé Si Nining mah jadi parawan kolot ogé. Budak so alim kitu, baju jeung tiung gagayabagan, pagawéanana ngaharam-haram lalaki. Ulin jeung lalaki haram, sasalaman jeung lalaki sasatna jiga rék paantel jeung najis!”

Tara ieuh dilayananan omongan nu kukumaha ogé. Ukur nyuksrukeun sirah dina pangsujudan kabisana téh bari ceurik ngabangingik. Masrahkeun sagala rupa kapeurih ka Nu Maha Uninga. Masih nongtoréng dina ceulina, ucapan-ucapan murobina di kelompok halaqoh nu nyecep tiis ningtrimkeun sukmana.

“Kanggo jalmi iman mah, sagala rupi kajantenan ogé, boh kabungah boh kasusah bakal janten kasaéan; dipaparin kasusah anjeunna sabar, atuh pami dipaparin kabungah anjeunna sukuran. Tong salempang da urang téh gaduh Alloh tempat pamuntangan. Lempengkeun niat, ihtiar sing sampurna laju pasrahkeun sadayana ka Nu Maha Kawasa. Insya Allah dipaparin pituduh!”

“Duh Allooh, kiatkeun Ya Alloooh!” ucapna dumareuda disela-sela inghakna. Cimata nyakclakan maseuhan mukenana. Sakapeung, sabada ngalakonan qiyamullail manéhna sok nyuksruk bari nginghak di luhureun amparan sajadahna. Tipepereket ngarameusan kaén sajadah. “Ah Gusti, bet asa tos cape!” ucapna liris. Lamun geus kitu, sok buru-buru manéhna ngucap istighfar, pakeupis nyusutan cimatana, laju muka mushaf leutikna. Sorana ngagalindeng, macakeun saban ayat dina Al-qur’an nepi ka kadéngé sora adan subuh ngalanglaeung ti masjid kuloneun imahna.   

Kalender masih anteng diteuteup. Isukan umur manéhna geus jejeg tilu puluh taun. “ Ah Mamah, Nina, sanésna Tétéh teu hoyong. Sanés Tétéh hoyong ngahalang-halang Nina ngambah sagara rumah tangga. Tapi geuning Tétéh téh kieu waé. Tétéh téh kedah kumaha atuh Mah, Na? Kedah kumaha? Da ari ihtiar mah Insyaallah éta gé. Prosés ta’aruf sering dilakonan, ngan ukur méré hasil nu teu nyugemakeun. Saurna kedah sering silaturahmi, sing sering istihoroh. Doa itu, doa ieu. Sadayana gé teu burung dibaca. Panginten Alloh téh can mercantenkeun Tétéh laki-rabi!” haténa hantem norowéco.

Jung manéhna nangtung hareupeun eunteung. Bréh awakna sabeuleugeunjeur. Dina palebah juru panonna atra pisan kulitna geus rada karinyud. Beungeut nu tara ngambeu kosmétik téh dibulen ku cindung panjang nu nutupan buuk nepi kana dadana. Gamis panjang nutupan sakabéh awakna. Gap kana tiung jeung bajuna. “InsyaAllah, sanés ieu nu janten hahalang téh, sanééés. Duh Alloh, panceugkeun!” pokna humaréwos, nyarita ka dirina sorangan.

***

Pasosoré balik halaqoh, haténa geus ngarasa tingtrim. Kekecapan murobina  saeutik bisa ngusapan tatu dina haténa. Sababaraha proses ta’aruf nu gagal tingkolébat deui dina sawanganana. Ngajirim rékaman-rékaman kahanjelu nu diputer dina layar gedé na uteukna. Kungsi ta’aruf jeung lalaki  anu umurna béda sataun géséh jeung manéhna. Dasar lain jodo, sabada data ngeunaan manéhna katarima ku éta lalaki, murobina ngabéjaan yén éta lalaki geus mutuskeun moal nuluykeun proses ta’aruf jeung manéhna. Alesanana mah pédah manéhna néangan jodo anu umurna leuwih ngora ti manéhna.

Kungsi ogé ta’aruf jeung lalaki anu cenah geus siap pikeun ngambah rumah tangga. Data lalaki nu rék dita’arufkeun jeung manéhna geus dicepeng. Tamba kesel, hiji waktu manéhna néangan facebook éta lalaki maké alamat email anu aya dina data pribadina. Rasa kuciwa meupeuh harepanana. Sakujur awakna gumeter basa ningali foto-foto lalaki nu keur dita’arufkeun jeung manéhna. Foto keur nangkeup awéwé, foto léléndéan jeung awéwé, jeung poseu-poseu lianna nu kabéhna jeung awéwé ngajabrug dina facebook-na. Matak murel. Teu mikir panjang deui, harita kénéh gé manéhna nelepon murobina, ngabatalkeun proses ta’aruf jeung éta lalaki.

Sababaraha hiji proses taa’ruf nu gagal sakapeung nyieun trauma dina dirina. Nyiptakeun rasa kasieun lamun ditawaran deui pikeun ta’aruf. Tapi murobi jeung babaturana teu weléh nyumangetan, teu weléh méré harepan.

Teu karasa motorna geus nepi ka imahna. Basa rék muka panto imahna manéhna ujug-ujug ngarengkog. Samar-samar kadéngé aya sora lalaki jeung sora awéwé keur patingcirihil. “Nina…” pokna ngagerentes. Hawa panas nyongkab dina dadana. Panto dibuka, hawa panas beuki ngahéab ngarérab sakujur awakna. Di rohangan tamu, Nina, adina nu awéwé keur anteng léléndéan dina lahunan lalaki. Ngadéngé panto aya nu muka, duanana patingrarénjag. Sumawonna eungeuh nu muka panto téh lanceuk awéwéna nu sok mapagahan perkara ngeunaan hijab, khalwat, jrrd. Beungeut Nina pias.

“Téh Nining tos uih?" pokna, sorana rada ngageter.

Ku manéhna teu diwaro. Ngan ngagidig waé muru pangkéngna, nyumputkeun panonna nu geus kakeueum ku cimata. Salila-lila manéhna diuk ngabatu dina biwir ranjang, lalaunan manéhna ngusap cimata nu kakara bijil tina juru panon ku tungtung tiungna. Samar-samar ti pangkéngna kadéngé sora Nina jeung kabogohna patinggerendeng. Laju kadéngé panto ngagebrug.

Panto kamarna diketrok “Téh Ning… Téh Ning, Nina wios lebet?”

Teu diwaro. Manéhna masih anger panceg dina posisina. Biwirna gumeter, aya mangrébu kecap nu ngan saukur wasa nyangsang dina tikorona. Samodél rasa kapeurih nu hayang dileunjeurkeun dina mangpirang kalimah anu pinuh ku émosi. Nyelek. Biwirna laju kunyam-kunyem ngucap istighfar.

Satuluyna rasa kapeurih galo jeung rasa salah nu pinuh ku karumasa. Karasa aya nu mangpéngkeun sasemplek haténa ka alam peteng. Sagala rupana ukur poék. Poék. Ngolébat, beungeut indung bapana nu mangkarunyakeun ka manéhna sabab nepi ka kiwari can aya nu ngaleuleuheungkeun. Tuluy adina, nu geus boga calon tapi kahalangan ku manéhna. Kacipta kénéh paguneman Indungna jeung Nina peuting harita, nu teu kahaja kadéngé ku manéhna.

“Na, nikah téh kudu si Tétéh heula. Pamali, ulah ngarunghal lanceuk. Komo lanceuk awéwé!” ceuk Indungna.

“Moal Mah, da Nina gé ngartos.” Walon Nina.

“Sing bisa ngaragap hate Si Tétéh, ulah sok ngomong-ngomong Kang Arif ari hareupeun Tétéh téh!”

Trok…trok, panto kamarna kadéngé diketrok deui. “Téh, hapunten Nina!” pok Nina dumareuda.    

Cimata teu kaampeuh laluncatan tina juru panonna. Teu lila kadéngé sora léngkah Nina nu ninggalkeun panto kamarna. “Deudeuh bageur, Tétéh nu kedah dihapunten mah bet jadi hahalang pikeun kabagjaan Nina, meureun mun ayeuna Nina rerejeungan sareng pameget nu can halal ogé, éta téh gara-gara Tétéh. Tétéh nu kedah dihapunten mah Na, Tétéh…” pokna ngagerentes

 Kalender nu geus dibuleudan angkana diteuteup deui. Isukan téh ulang taun. Umurna jejeg tilu puluh taun. Isukan téh ulang taun. Manéhna pasrah ka ulang taun nu beuki dieu sok ngandelan rasa hariwang dirina jeung kamelang jalma-jalma sabudeureunana. Dina jero haténa manéhna geus itikad, isukan manéhna rék ngomong ka adina Nina jeung ka kolotna. Rék ngajujurung nitah Nina sangkan geura ngahalalkeun cintana. Rék ngayakinkeun indung bapana yén manéhna ihlas dirunghal tur rék nyanghareupan omongan peureus ti tatanggana ku kasabaran.

            Manéhna mungkas solat maghrib ku du’a nu panjang. Ngabalakakeun sagala rupana ka Nu Maha Uninga; manglaksa lara jeung harepanana éstuning dibéjérbéaskeun. Robby la tadzarny fardan wa anta khoirul waritsiin “Pokna nutup dua’na. Du’a nu salila ieu teu weléh gumeter dina tungtung biwirna, marengan harepan, kapeurih turta rasa hariwangna.

Subang, Maret 2014

Katerangan:

Halaqoh= kelompok-kelompok anu ngadiskusikeun masalah kaislaman.

Murobi= nu ngabimbing jalanna halaqoh, bisa disebut guru ogé.

Qiyamullail= ngalakukeun ibadah di waktu peuting, saperti wiridan, solat tahajud, jeung solat-solat sunah liana.

Ta’aruf=  wawanohan pikeun néangan jodo ku cara anu saluyu jeung aturan agama Islam.

Khalwat= paduduaan jeung lawan jinis nu lain muhrim.

Robby la tadzarny fardan wa anta khoirul waritsiin= du’a tina surat QS Al-anbiya ayat 89 nu hartina “Nun Gusti Pangeran abdi! Mugi Gusti henteu ngantepkeun abdi hirup nunggelis, sareng nya Gusti anu Pangsaé-saéna miwaris “. Du’a ieu biasa diamalkeun, saupama hayang geura ditepungkeun jeung jodona