LAGU PANINEUNGAN (TRIBUN JABAR)

 

Peuting beuki ngolotan. Tapi manéhna masih anteng ngalangeu. Naleukeumkeun beungeut kana méja nu biasana jadi paranti ngaréngsékeun pagawéanana. Sababaraha lambar tina buukna, ririaban, ngarambueuk nutupan beungeutna. Nutupan pipina nu geus semu karinyud. Nutupan buleud panonna nu kakeueum ku citangis kaliwung tina peurah rasa gandrung. Teu ieuh laju disuaykeun. Manéhna anggur anteng ngalanglang ka jauhna. Tumpukan kertas teu kungsi ditoél. Niat rék mariksa hasil ulangan murid-muridna kalah bolay. Laptop dihareupeunana ukur dipencrong salila-lila. Tina laptop, kapireng sora Betharia Sonata nu teu reureuh ngagalindeng.

Dulu segenggam emas, kau pinang aku

Dulu bersumpah janji di depan saksi

Nu puguh mah laptop téh ukur dipaké marengan manéhna ngumbar panineungan. Nyéh manéhna imut. Anteb naker. Kagambar dina lolongkrang imutna. Aya wirahma lagu Betharia Sonata jeung manglaksa kabagja nu kungsi ngaheumpikan dadana. Sagalana bruh-bréh, narémbongan deui dina sawanganana. 

“Urang téh geuning pendak deui, Akang.” pok  haténa ngagerentes.

            Sora Betharia Sonata masih  ngagalindeng tina laptop nu ngajugrug hareupeun beungeutna. Ngahaja di repeat laguna. Dua puluh taun katukang, ieu lagu téh kacida dipigandrung ku para rumaja, kaasup manéhna.

            Baheula, éta lagu téh sok remen kadéngé tina tape recorder ti hiji imah nu sok kaliwatan ku manéhna saban isuk, pareng mun indit sakola. Ti imahna Kang Dadan. Kang Dadan nu rajin, Kang Dadan lalaki anu resep pisan miara tutuwuhan. Isuk-isuk téh pasti waé geus ngulampreng di buruan imahna. Daria pisan ngurus kekembangan. Kembang téh teu sirikna di nungna-néngne; unggal  isuk dicéboran, daun-daunna teu sirikna tangka dielapan, jukut-jukut liarna dicabutan, éstuning apik pisan. Saban isuk, manéhna sok panggih. saban isuk gé, teu weléh paalung-alung imut.

            “Angkat Ning?” pok Kang Dadan, daréhdéh naker.

Kekecapan nu geus matuh, ukur dua kecap, can pernah robah. Kitu ogé peta manéhna dina ngawaro éta kekecapan, kawas geus euweuh deui waé peta, sok tuluy réflék unggek bari ngabelenyéh imut.  Ukur kitu jeung kitu peta manéhna saban isuk ogé.

Imut téh tandaning amis budi. Daréhdéh téh tatakrama. Tapi lila-kalilaan mah imut téh bet jadi robah ma’nana. Leuwih ti sakadar nyumponan tatakrama. Aya nu robah dina gurating imut, boh ti manéhna boh ti Kang Dadan. Teuing lebah manana, manéhna gé teu pati ngarti. Ngan nu manéhna apal, hawa panas sok nyiak kana pipi lamun pareng kudu patepung imut jeung Kang Dadan.

Ngadadak,  sagalana jadi teu basajan deui. Isuk jadi wanci nu kacida pentingna; jarum jam nu nunjuk kana angka tujuh, lagu Betharia Sonata, baju sakola, buruan imah, kekembangan, éstuning sok didago-dago ku manéhna.

“Kang Dadan!” pok manéhna ngagerendeng. Semu rumahuh.

Saminggu saeunggeus manéhna akad nikah, Kang Dadan datang ka kontrakanana, mangsa salakina keur indit gawé. Cenah, meunang alamatna téh ti Elis sobatna. Ti Elis ogé  Kang Dadan meunang katerangan, yén manéhna téh geus kawin lantaran dititah buru-buru kawin ku kulawargana. Adina rék kawin, goréng kasebutna lamun lanceuk karunghal kawin ku adi.  

“Abdi teu tiasa Kang!” pok manéhna basa dititah pipirakan ku Kang Dadan. Luk manéhna tungkul bari ngucel-ngucel tungtung tiungna. Manéhna apal, harita Kang Dadan keur neuteup manéhna. Teuteup nu sasari; Teuteup nu sok  mawa sukmana ka hiji tempat nu pangtringtrimna. Kahayang manéhna mah, laju malik neuteup kawas sasari; nemonan gurat-gurat asih nu natrat dina sorot panon lalaki nu dipikacintana. Tapi manéhna sadar, kaayaanana geus sarwa robah. Dirina geus kakurung ku hukum. Sagalana geus pinuh ku pamahing.

Kang Yudi, lalaki nu teu dipiharep aya dina kahirupanana téh kiwari geus jadi salakina. Rék bogoh, rék geuleuh, Kang Yudi téh salakina. Salaki anu teu kendat mikaasih manéhna, sok sanajan manéhna mah teu pernah malik asih ka Kang Yudi.

“Kang Yudi… Kang Yudi!” sajeroning jempling batinna hentem  ngagerendengkeun ngaran lalaki nu can pernah bisa ngeusian lolongkrang haténa.         

“Akang terang ti Elis, saurna Nining kénging wartos pami Akang tos gaduh nu sanés, Nining percanten?”

Teu diwalon. Manéhna tetep ngeluk tungkul. Aya nu ngeclak tina juru panonna. Lalaunan disusut ku tungtung tiung. Satuluyna,  jempling  kumawasa deui. Taya kecap nu kebat, boh ti manéhna, boh ti Kang Dadan. Beku. Ngabatu. Pada-pada nyurahan campuhna eusining hate séwang-séwangan.

Saenggeus sawatara lila dirungrum ku simpé, manéhna cumarita “Naha serat abdi teu diwaler atuh Kang? “

Lila naker ngawalonna téh. Kang Dadan rumahuh. “Muhun Ning, Akang nu lepat. Waktos Akang angkat ngaiyangkeun kembang ka Jakarta, Akang teu sempet ngintun serat ka Nining. Serat Nining téh katampi ku Ema, nembé kaaos ku Akang dinten kamari basa wangsul ti Jakarta.”

Tina jandéla, teuteupna teu leupas ngawaskeun tonggong Kang Dadan nu beuki lila beuki ngajauhan, tuluy leungit. Ninggalkeun manéhna. Ninggalkeun harepan-harepan nu nyampay dina dadana nu gudawang. Nu ngeclak tina juru panonna beuki teu kaampeuh. Dirina tetep pengkuh dina pamadeganana. Ceuk pamikirna, bakal loba hate nu nyeri saupama manéhna nurutkeun kahayang Kang Dadan. Hate Kang Yudi, salakina. Indung Bapana. Mitohana, ogé dulur-dulurna. Manéhna yakin, lalaunanan sagalana bakal laas ku nyérélékna mangsa, bakal sirna tan laratan.

Lagu Betharia Sonata masih ngagalindeng.  Teuing geus sabaraha balikan. Teu ieuh jadi matak bosen.

“Geuning teu sadaya perkara tiasa robih ku tambihna angka dina saban taun nya Kang? Abdi lepat Kang! Lepat pisan!” haténa ngagerendeng.

Kajadian poé minggu kamari ngelemeng deui dina implenganana. Teu kasawang saeutik-eutik acan, manéhna ujug-ujug bisa paamprok deui jeung lalaki nu geus lawas disidem dina rungkun hate nu pangnyingkurna. Mimitina mah, gara-gara panggih jeung Elis dina reuni. Ku Elis bet kalah dititah tepung jeung Kang Dadan. Pajarkeun téh: ayeuna mah Kang Dadan geus jadi pengusaha kembang nu suksés. Karunya Kang Dadan, ungal panggih sok sering nanayakeun laratan manéhanana. Dikitukeun ku Elis, manéhna léah. Luyu jeung waktu nu dipasinikeun, antukna manéhna amprok jeung Kang Dadan. 

            Dua puluh taun téh lain waktu nu sakeudeung. Kiwari, manéhna sadar. Teu sakabéh perkara bisa robah ku bagantina mangsa. Tétéla, sagurat imut masih jiga nu baheula. Teu laas dirurud ku mangsa kawas ceuk pamikirna baheula. Bédana meureun, imut téh ayeuna mah ngagurat dina beungeut nu karinyud. Bédana, imut téh aya dina kaayaan nu sarwa pinuh pamahing. Imut nu baheula kungsi  mere wirahma dina beureum hideung kahirupanana, kiwari ngajengléng jadi kabagja nu  kalah nguwak-ngawik waruga reujeung batinna.

            Hawar-hawar ti tengah imah kadéngé sora salakina nu surak keur lalajo maén bal. Bet aya nu nyelek dina tikorona. Hate leutikna teu bisa ngabohong, yén nepi ka kiwari manéhna masih can bisa narima kanyataan kudu hirup babarengan jeung lalaki salian ti Kang Dadan. Kalan-kalan sok kapikir ogé ku manéhna. Salila ieu, manéhna téh geus loba teuing ngorbankeun parasaan keur jalma-jalma sabudeureunana. Sedeng jalma-jalma sabudeureunana mah bieung teuing paduli kana haténa. Ras wé kaimpleng ku manéhna: Aing geus teu hayang paduli deui ka hate batur, waktuna ngurus kana kabagjaanana sorangan. rék nurut kana kahayang Kang Dadan baheula. Kabayang ku manéhna, harepan-harepan nu kungsi direngi-rengi ku duaan, bakal ngajengléng jadi kanyataan. Hirup téh bakal bagja. Cinta téh bakal nyata.

            Nu keur anteng lalajo maén bal disampeurkeun. Sabada ngasorkeun cikopi derekdek manéhna nyarita. Malapah gedang nyaritana téh. Ka ditu-ka dieu heula. Ngomongkeun barudak, rumah tanggana, jsb. Anu tungtungna mah, celetuk wé ngedalkeun hayang ménta cerai. Puguh wé salakina nyangangang. Salakina kereng manéhna gé teu éléh gereng. Harita, bari diselangan ku inghak sagalana diteumbrakeun: kapeurih anu mangtaun-taun disidem, harepan jeung katresna nu masih nganteng ka Kang Dadan. Kabéh dibalakakeun. Sagalana éstuning dibéjérbéaskeun, euweuh nu disumput salindungkeun deui.

Salakina ngabigeu, Si Cikal jeung budak panengah barijil ti kamarna, ujug-ujug geus rajeg di hareupeunana. Sarua ngabarigeu. Teu lila Si Bungsu nu kasaréan di tengah imah gé ngulisik, tuluy runghak-renghik nyambat indungna. Ukur dirérét ku juru panonna.  

“Abdi mah hoyong sareng Kang Dadan, Kang!”pokna. Laju ngoloyong, ngaléos asup ka jero kamar deui. Teu maliré jalma-jalma anu hélokkeun ku paripolahna. Si Bungsu mimiti ceurik. Teu dipaliré, manéhna anggur anteng nelepon Kang Dadan. Harepan mangkak deui dina dadana, tétéla Kang Dadan gé rék daék pipirakan jeung pamajikanana demi ngajengléngkeun harepan mangsa lawas.   

             Gebeg, manéhna ngagebeg. Panto kamar aya nu muka, sirah Si Cikal ngelol didinya.

“Mah tos bérés mariksa ulangan téh? Bade dibantosan? Tétéh tos bérés da ngerjakeun PR-na.” pok budakna bari nyampeurkeun.

            “Eu, enya sukur ari tos bérés mah atuh, puguh tadi téh Mamah kalah kaboboan, jadi wéh teu acan dipidamel sakedik-kedik acan. Ari Si Dédé tos bobo?”

            “Enya tuh kaboboan di tengah bumi sareng Bapa.”

            “Ké atuh, urang pindahkeun heula!” pokna bari cengkat. Nyampeurkeun anak jeung salakina.

            “Mah, ieu laguna gentos nya! Meni jadul!” ti kamar, budakna semu ngagorowok.

            “Enya!” walonna pondok.

            Teu lila, hawar-hawar ti kamarna kadéngé lagu nu keur dipikaresep ku budakna nu keur nincak rumaja. Laguna Mariah Carey, My All.

            Cause I can’t go on

            Living in the memory of our song

            I’d give my all for your love tonight

Aya nu nyérédét kana haténa. Bet nyebit matak peurih.

            “Kang bade dipangadamelkeun deui kopi?”

            “moal!” walon salakina bari teu leupas neuteup TV.

            “Mah, aya telepon ti Pa Dadan!” Si Cikal ngagorowok deui ti kamar.

            “Wios wé teu kedah diangkat, Mamahna tunduh!” pokna bari mangku Si Bungsu ka kamarna. Laju ngaronghéap. Satuluyna, biwirna kunyam-kunyem ngucap istighfar.

Ledeng, Juni 2013