KATAMBIAS (TRIBUN JABAR)

Manéhna mah meureun moal nyangka. Mangtaun-taun saenggeus haté teu bisa kaiuhan deui ku teuteupna nu liuh, kuring masih kénéh remen kikieuan: néangan laratan kalangkang imut di tempat munggaran kuring wanoh jeung manéhna.

Atawa boa manéhna gé apal kana paripolah kuring salila ieu? Sok nyérangkeun kuring nu sok ngadon ngalangeu di tempat ieu ti kajauhan; Gogodeg  tuluy ngabelenyéh némbongkeun imut nu kawas sasarina. Imut anu sok  atra dina paromanna lamun kuring némbongkeun paripolah nu bubudakkeun.

Ah, lamun mah manéhna apal yén  paripolah kuring beuki dieu téh kalah beuki jiga budak anu teu boga akal pipikiran. Saperti basa harita, basa dina HP kasampak aya panggilan tak terjawab tina nomer manéhna. Ratug jajantung téh ngadadak campuh patutunggulan teu puguh wirahma. Ukur ngamiskol. Tapi dina pikiran kuring mah ranteng dihartikeun jadi  manglapis-lapis ma’na. Aya bagja nu sumalesep kana lolongkrang rasa. Nyiptakeun saulas imut dina pipi nu ngadadak eceuy, ngembang wera. Warnaning tresna.

   Saeneng-eneng kuring neuteup layar HP. Rék balik nga-sms eweuh kawani. Diantep kalah panasaran. Kuring samar polah, HP dialungkeun kana kasur. Teu lila, HP dicokot deui. Jempol kuring tuluy luluncatan dina keypad, ngetik sms keur manéhna. Meunang ngetik téh teu tuluy dikirimkeun. Sababaraha balikan mah, dibaca jeung diédit. Lieur ngéditna gé, hésé néangan kekecapan nu mantes jeung merenah. Antukna mah, bakating ku bingung dihapus kabéh, tuluy dialungkeun deui kana kasur.  

Teuing geus sabaraha balikan ngetik jeung ngahapus sms téh. Da nu puguh mah ngerjakeun tugas téh teu anggeus-anggeus. Laptop nu ngajugrug dihareupeun ukur dipencrong, ngerjakeun makalah saeneng-eneng ukur meunang dua paragrap. Sumawonna kadituna  mah, kalah  jadi beuki teu nararapsu nyieun makalah téh. Aya sms ti manéhna. Ukur sakalimah sms-na téh “Duh Ci punten, kapencét ku Neng Nina!”

Kuring seuri maur nyeungseurikeun sakabéh kabodoan kuring. Jigana, paripolah  kitu téh ngan ukur bisa  dipilampah ku wanoja tukang ngalamun jiga kuring. Geura ayeuna gé, kuring geus der deui waé: bolak-balik Bandung-Sumedang ninggalkeun kuliah jeung urusan-urusan lianna, ngan saukur pikeun nangtung ngalangeu dihareupeun gerbang sakola. Kapan nu kitu téh pagawéan bodo nu euweuh gunana lain?

Kuring teu bisa ngabohong ka diri sorangan yén mangtaun-taun saenggeus manéhna ngucap ijab kabul dihareupeun bapana Bu Anisa, sagala rupa nu patali jeung manéhna  masih kénéh sok ngalangkangan. Némbongan dina unggal halaman-halaman novel nu ku kuring baca. Asa téh sok ujug-ujug ngajelegedeg diuk, ngajirim di tengah-tengah babaturan-babaturan kuring nu keur karuliah.

Sanajan apal manéhna téh saha, nyadar posisi kuring dihareupeun manéhna téh kumaha, tapi kuring teu bisa ngeureunkeun kabiasaan kuring nu sok ngajengléngkeun manéhna jadi mangpirang adegan dina alam lamunan kuring. Adegan manéhna jeung kuring. Atuda  gening dina lamunan mah sagala gé bisa kalaksana. Aya adegan kuring nu keur paduduaan. Adegan upacara panganténan. Adegan boga budak. Adegan…ah, pokona mah araréndah téh.

Kuring ngaléngkah muru tukang baso hareupeun sakola nu pinuh ku barudak sakola nu keur jarajan.

“ Basona hiji Mang!” ceuk kuring bari gek diuk sabangku jeung nu keur balakécrakan ngabaso.

Baso didieu téh, ti jaman kuring sakola sok pinuh wé ku barudak sakola, malah sakapeung mah guru gé sok milu kadarieu. Ditengah-tengah barudak sakola jeung sababaraha urang guru nu keur ngabaraso, kuring sering ngabayangkeun manéhna  diuk di tengah-tengah guru nu séjénna, ngocrot-ngocrotkeun botol saos jeung sambel kana mangkok basona. Tuluy kuring rék nyampeurkeun manéhna, ngalungkeun imut bari ngucapkeun patalékan-patalékan nu teu penting: kumaha damang Pa? Néng Nina téh tos ageung panginten nya ayeuna mah? Tos opat taun pami teu lepat mah  nya? Ah, caliweura.

Bari ngaduk-ngaduk baso, kuring neuteup bangunan sakola tikajauhan. Sakola téh can robah, cet-na masih biru langit, kaca-kaca ngajalajar di unggal kelas, pulas kusenna warna hideung. Kuring yakin bangku di jero kelasna gé masih maké bangku nu baheula, malah meureun bangku anu aya coretan spidol S&D gé masih kénéh aya dijajaran bangku nu pangtukangna. S&D alias Suci jeung Dani Heriawan. Dikotrétkeun basa manéhna keur nerangkeun kumaha cara ngitung Harga Pokok Penjualan. Kuring resep pelajaran Akuntansi, pernahna mah kuring téh resep ka sora nu ngajarkeunna. Sorana rangu, saban kecap nu ngamalir tina biwirna sok teu weléh dibarung ku paroman anu bear marahmay.

Lamun mah kongang idin ka guru-guru, hayang pisan téh asup ka kelas. Hayang diuk dina bangku  pangtukangna, rék mulangkeun panineungan, rék néang  salempay kawaas anu nyampay di kelas. Moal rék luntur tina ingetan kuring, kumaha manéhna ngupahan jeung nyumangetan kuring basa kuring nungkupkeun sirah kana bangku; mengkék inghak ceurik. Harita, guru-guru keur rarapat, wanci pecat sawed barudak geus dibalikkeun. Teuing kumaha caritana, manéhna bet teu milu rapat. Jigana teu kahaja ngaliwat ka kelas laju manggihan budak anu masih kénéh can balik.

“Suci nya? Kunaon? Naha can uih?” patalekan demi patalekan murudul tina biwirna.

Sorot panonna nu linduk geus ngayakinkeun kuring sangkan nyaritakeun sagalana. Kalawan daria manéhna ngadéngékeun carita kuring ngeunaan Bapa kuring nu  sok sahaok dua gaplok. Carita ngeunaan  lanceuk téré kuring nu basa cungurna bau pahang ampir rék nyokot kahormatan kuring. Ka manéhna kuring ngabudalkeun rasa ambek ka takdir sabab geus dilahirkeun ti dua jalma nu resep hog-hag, pahereng-hereng ngabsénan sato kebon binatang.

Satuluyna kekecapanana nu matak ningtrimkeun rasa ngamalir kana sela-sela haté nu keur liwung; dirungrum salaksa kapeurih jeung kapegung. Kuring tingtrim kaiuhan teuteupna nu liuh. Tisaprak harita kuring ngajadikeun manéhna panyarandéan hate, geusan panyuuhan manglaksa lara. Keur kuring mah  manéhna téh leuwih ti saukur guru Akuntansi anu ngajarkeun perkara debit jeung kredit. Keur kuring, Pa Dani téh lir ibarat talaga nu caina ngagenyas hérang, matak betah diuk disisina, nganclomkeun dampal suku kana caina nu nyecep tiis bari nyérangkeun caina nu ririakan dioyag-oyag ku angin leutik nu ngahiliwir.

Pa, ayeuna mah sadayana tos bérés! Pun raka anu sok julid sareng cunihin ka Suci téh duka kamana, taya pisan laratanana, tos lami tara uih deui ka rorompok, saurna mah nuju janten buronan pulisi da kapendak janten pengédar. Sataun kapengker pun Bapa  ngantunkeun dipayunen kartu-kartuna, dialanteurkeun wanci carancang tihang ku réréncanganana nu ngaranggo anting dina lambey  sareng cepilna. Suci mah  meni atoh téh, meni hoyong mupuas. Saleresna mah pami ka Sumedang gé, sok horéam uih ngalongok Ema di rorompok téh. Resep kénéh ngalangeu di sakola tibatan kedah ka rorompok mah. Tapi kapan saur Bapa kapungkur, buruk-buruk papan jati. Saur Bapa nu haténa lir talaga nu caina ngagenyas hérang: ngahampura leuwih hadé tibatan kudu dendam jeung nyidem kapegung.

Leuh, lamun mah masih deukeut jiga baheula. Meureun kuring téh rék nyarita sagala, yén ayeuna kuring téh meunang beasiswa di jurusan Pendidikan Akuntansi di PTN tempat manéhna baheula kuliah. Yén kuring boga cita-cita hayang jiga manéhna, guru Akuntansi anu pikaresepeun.

Neuteup anteub ka palebah kelas basa kuring nincak kelas tilu, geter-geter kapeurih karasa beuki nambahan. Ngajeletit tur nyanyautan. Kuring moal poho, harita KM téh mawa surat ondangan anu ditujukeun ka barudak sakelas. Harita kelas éar, ngaeuleuh-euleuh sabab teu nyangka Pa Dani bakal panganténan jeung Bu Annisa. Guru Geografi nu sagala aksés atrana kageulis jeung camperenikna sok ditutupan ku jilbab jeung sikepna nu lunguh timpuh.

Pantes kituna mah. Bu Annisa mah wanoja anu soléhah; sikepna nu andalemi, tingkah paripolah jeung tutur ucapna nu sopan tur pikaresepeun, matak kayungyun. Éstu nurub cupu jeung Pa Dani nu haténa wening bersih lir kertas bodas nu can kungsi kacorétan ku beureum hideungna kokotor kahirupan. Kuduna kuring bungah ningali jalma nu sok nulungan kuring pinanggih bagja. Tapi naha, bet aya nu ngajeletit peureus dina dada. Harita kuring nyadar, yén aya rasa nu leuwih ti rasa ajrih jeung hormat ka guru. Leuwih ti sakadar resep ka guru favorit. Kuring hayang ngajalanan amis peuheurna kahirupan jeung Pa Dani Heriawan babarengan salilana. Kuring hayang jadi nu halal keur manéhna; halal nyuuh dina dadana, halal balayar dina lautan kanyaahna. Hayang diusap ku kadeudeuh tina ramo-ramo tresnana,  diaping diayun ku giungna kagandrung nu moal weléh ngamalir tina talaga asihna. Teu éling rasa téh, bet teu ngukur ka kujur; ngadon eunteup ka hiji haté nu hamo bisa kasorang.

“Neng, basona teu diemam?” pok tukang baso ngagareuwahkeun lamunan kuring.

“Eh muhun Bu, eu… sabaraha sadayana?” Cekéng téh bari luak-lieuk tur sura-seuri, samar polah. Kakara sadar tatadi baso téh ukur diaduk-aduk, meni geus tiis, emihna geus beukah.

Tukang baso ngabelenyéh imut. “Tujuh rébu Neng!”

Créng ku kuring dibayar. satuluyna kuring leumpang saparan-paran nuturkeun indung suku. sapapanjang leumpang téh pikiran mah hantem kumacacang. Naha jalma anu geus tigebrus kana jungkrang impian moal bisa hanjat deui kana kanyataan? Bakal satuluyna katalikung? Terus, keur naon deuih salila ieu kuring kikieuan? Ngingu kapeurih dina sasemplék haté nu can pernah  tuus tatuna. Beuki dipikiran, patalékan téh kalah beuki teu kajawab. Liwung, lanjung. Katalimbeng. Kuring katambias diantara kawaas lawas jeung harepan-harepan nu kosong. Lawas naker kuring ngeueum kakeueung nu teu reureuh ngembeng. Teuing rék nepi ka iraha, teuing dimana geusan pamustunganana, lebah dieuna mah kuring gé teu ngarti. Teu ngarti.

Kosan, September 2012