CIPICUNG NYIMPEN CARITA

Fitria Puji Lestari

            Ngahaja pisan ka dieu téh, rék ngadon ngabudalkeun rasa kasono. Hayang ngaguar kawaas lawas nu hamo bisa laas. Ngahaja deuih geus turun tina angkot di alun-alun Conggeang téh, teu ngagupayan ojég. Pikir téh rék ngeureuyeuh leumpang ka Cipicung-na mah. Hayang mapay-mapay unggal sénti jalan nu baheula remen diliwatan ku kuring jeung babaturan ari indit ka pasar. Enya baheula mah, meni sok asa atoh téh ari ka pasar téh, duméh idin ka pasar téh ukur poé Jumaah. Éta gé kudu sabar ngadagoan bagéan deuih, da jatah indit ka pasar téh sakobong saurang.

            Kampung anu pernahna aya di Kecamatan Conggeang Kabupatén Sumedang téh ngaranna Cipicung. Di lembur nu masih kénéh héjo ku tutuwuhan ieu téh, ngadeg hiji pondok pasantrén nu ngaranna téh Pondok Pesantren Asyrofuddin. Lembur téh kabeneran deuih deukeut ka guha, nu matak sakapeung mah ku para santrina sok disebut ‘Chicago’ , singgetan tina Cipicung Caket Goa. Ceuk dongéng nu sok sumebar di santri jeung masarakat di dinya, cenah guha éta téh aya nu ngageugeuhna. Ari nu ngageugeuhna téh oray goib.

            Pondok téh geus loba nu robah ayeuna mah, loba bangunan anu alanyar. Kobong santri putri gé beuki nambahan. Cenah ceuk Ibu Ai Inayah pengasuh pamondokanana mah, minat masarakat pikeun masantrénkeun budakna di ieu pondok, beuki dieu téh beuki loba waé, nu matak kobongna kudu ditambahan. Rada saeutik kuciwa sabenerna mah, da urut kobong kuring baheula jadi béda, jadi ngalegaan. Padahal loba pisan nyimpen panineungan di kobong éta téh. Kawantu tempat idek liher sapopoé  jeung babaturan. Sumawonna lamun poé Jumaah mangsana peré ngaji jeung sakola mah, sasatna sok tara ngejat ti kobong téh, éstu jarempling nyarumpli di kobong, ngaradon pareureum bakating wareg teuing murak liwet. Nu matak lamun ditanya meunang naon salila masantrén, ku kuring sok laju dijawab wé, meunang saré wareg jeung bisa nyieun liwet tutung cekéng téh. Kitu ogé lamun sakali mangsa aya nu nitah  ngérab, ah ku kuring mah sok diwaro wé “teu tiasa ngérab mah, da tiasana ogé ngurab!”

            Hadéna balong pamandian paranti kuring jeung babaturan mandi jeung nyareuseuh mah can robah. Caina masih kénéh ngagenyas hérang kaluar tina cinyusu nu ngaburial tina palebah akar tangkal caringin. Cenah baheula di cinyusu ieu téh aya oray anu kacida gedéna. Kawantu  baheulana mah tuda ieu pasantrén nu munggaran ngadeg di Sumedang téh, mangrupa leuweung anu kacida sangetna. Malah cenah baheula mah tara aya jalma nu wani asup ka leuweung ieu téh, da balikna sok ukur tinggal ngaran. Tan wandé kawilang jago pisan lamun aya jelema anu gedé wawanén asup ka ieu leuweung. Tah, nu bisa asup ka leuweung ieu kalawan salamet téh nya éta Radén Asyrofuddin, nu mimiti ngadegkeun ieu pasantrén.

            Radén Asyrofuddin téh térah karajaan Cirebon anu indit saparan-paran ninggalkeun karaton ku sabab kuciwa ka pihak karaton nu geus kacangcang ku perjanjian politik jeung Walanda. Saenggeus lila leumpang mapay-mapay leuweung jeung walungan, Radén Asyrofuddin téh ancog ka hiji leuweung. Di palebah cinyusu Radén Asyrofuddin manggihan oray anu badag pisan, cenah mah oray éta téh oray siluman. Ku Radén Asyrofuddin oray téh diantep. Radén Asyrofuddin  kalah tonggoy waé abdas dina cinyusu, tuluy solat sunah dua rokaat. Saenggeus salam oray téh diciduhan wéh tilu kali. Na éta mah, da oray téh tuluy ngadadak bangun nu leuleus lir dipupul bayu. Oray anu rék salek-lekkeun neureuy Radén Asyrofuddin téh antukna jadi ngabdi ka Radén Asyrofuddin.

Cinyusu caina ngalir ka balong, tempat pamandian santri

Satuluyna Radén Asyrofuddin ngababakan ieu leuweung pikeun nyieun pasantrén. Radén Asyrofuddin tiharita sok disebut Kiyai Haji Radén Asyrofuddin. Baheula mah salian ti paranti nyiar élmu agama, ieu pasantrén téh deuih sok dipaké panyumputan nu bajoang ngalawan Walanda. Cenah basa jaman harita mah, salian neuleuman élmu agama para santri ogé sok dialajar silat, pikeun perang ngalawan Walanda.

            Perkara oray anu ngageugeuh di guha deukeut pondok sarta carita oray siluman anu diciduhan tuluy ngabdi ka Radén Asyrofuddin, kuring gé teu pati percaya. Da loba unsur pamohalanana. Meureun éta mah ukur dongéng nu sumebar di masarakat, kaasup sastra lisan téa. Tapi nu pastina mah, ieu pasantrén téh geus jadi saksi kumaha lalampahan Radén Asyrofuddin bajoang ngabéla lemah caina.

            Lila kuring ngalangeu hareupeun pamandian téh. Bet asa ku waas, baheula mah di dieu téh sok nyareuseuhan bari aréak-éakan. Lamun geus kaliwat gandéng kenténg pamandian téh sok ditinggangan ku pengurus bagéan keamanan. Geus kitu mah kuring gé sok ngahéphép wé bari ngarérét kana hadis nu dijeblagkeun dina témbok pamandian, shoutun nisa a’urotun, ari sorana awéwé téh orat cenah.